Alexander Theofanidis's Reviews > Και τώρα, ανθρωπάκο;

Ελπίδα και απόγνωση στη Γερμανία του μεσοπολέμου. Ο Γιοχάνες και το μανάρι (Έμα) γίνονται απρόσμενα γονείς λίγα χρόνια πριν την ανάρρηση του Χίτλερ στην εξουσία, όταν το γερμανικό κράτος παραπαίει και αδυνατεί να καλύψει έστω και τις στοιχειώδεις του υποχρεώσεις.

Το ζευγάρι έχει μια δύναμη από την ένωσή τους, την οποία η ζωή και οι περιστάσεις κάνουν τα πάντα για να κάμψουν, αλλά ο Γιοχάνες και η Έμα θα κάνουν τα πάντα για να είναι ο Μπόμπιρας (Χορστ) ευτυχισμένος. Διαφθορά, έκλυση ηθών (ακόμα και... γυμνισμός), δε θα λυγίσουν το ζευγάρι που επιμένει να αντιστέκεται παρά τη διαρκώς επιδεινούμενη θέση του.

Λίγο ειρωνικά για το βιβλίο, λίγα χρόνια αργότερα ήρθαν οι Ναζί στην εξουσία, αλλά πείσμων ο συγγραφέας δηλώνει διά χειλέων μαναριού: "Τίποτε δεν τελείωσε: η ζωή συνεχίζεται, όλα συνεχίζονται". Αυτό το υπέροχο μανάρι, κατ' εμέ συμβολίζει την καλή πλευρά της γερμανικής ταυτότητας (ναι, υπάρχει μην είστε τέτοιοι). Υπομονετική, επίμονη, ικανή, ελισσόμενη, ηθική (όχι με την πουριτανική έννοια, καθώς ας μην ξεχνάμε μένει έγκυος πριν το γάμο), στήριγμα και λιμάνι για τον δοκιμαζόμενο Γιοχάνες, δε χάνει ποτέ το θάρρος και την ελπίδα της, ακόμη και μέσα στο γενικό ζόφο και τη διαφαινόμενη παρακμή της δεκαετίας του 1930.