Tam's Reviews > Linh Sơn

Tôi thú thật rằng mình chả phải là người có kiến thức và giỏi cảm thụ "văn học-văn học". Tôi chỉ hay đọc "truyện" là chính. Tôi không có tí kiến thức nào về các lý thuyết văn chương, chứ đừng nói tới việc định tranh cãi xem thủ pháp nghệ thuật, hình thức tác phẩm của Cao Hành Kiện trong Linh Sơn ra làm sao. Vậy nên xin miễn cho việc bàn về sự "đột phá" (nếu có) của tác phẩm.

Ấy nhưng quái lạ làm sao, đôi khi có những tác phẩm tôi không hiểu được hết nhưng vẫn cứ say mê đọc.

Linh Sơn là một chuyến đi tìm ngọn núi hồn. Như phần giới thiệu tác phẩm có nhắc đến, cuốn sách chẳng có đầu có cuối. Nó tựa như một chuyến du hành vô tận, tìm mãi tìm mãi, thấy đủ thứ, nhưng chẳng thấy hết, và suy cho cùng ngẫm lại thì đã thấy cái gì? Núi, rừng, sông, vực, những bản làng, những câu chuyện lịch sử và thân thoại quái gở và ghê rợn, cái xã hội và con người, đàn ông và đàn bà và tình yêu và tình dục. Nửa mơ nửa tỉnh, nửa sống nửa chết. Đó là một hành trình vào sâu trong thiên nhiên và vào sâu trong vô thức của tâm hồn. Nhưng, như đã nói, cuối cùng ta thấy gì?

Tôi cũng chịu, chả biết. Nhưng cái hút hồn tôi nhất là giọng văn tả. Nó mang một thần lực khiến tôi mụ mị. Tôi mê những chuyến đi, tôi mê cái cách viết về thiên nhiên, về đời sống con người những vùng xa xôi hẻo lánh ấy, mê những thứ nghệ thuật dân gian, mê những phong tục tập quán. Ngày xưa tôi mê Nguyễn Tuân và Người lái đò sông Đà cung là vì thế, bởi đúng cái đoạn trích trong sách giáo khoa văn về dòng sông và ông lão lái đò. Thế nhưng Linh Sơn không phải là phóng sự, nó không đặt người đọc ra ngoài chiêm ngưỡng một mẫu vật. Chính vì cách viết nủa hư nửa thực nên tôi càng dễ đắm chìm vào cái thế giới mơ tưởng ấy.

Nói thế nào nhỉ, nó như là một sự chạy trốn. Mà nó chính thực là một sự chạy trốn. Dù là một sự chạy trốn bất thành. Bởi cái cuộc sống mà tác giả và nhân vật trong tác phẩm muốn chạy trốn khỏi cứ đeo bám, và xâm chiếm cái thế giới còn nhiều phần hoang dã kia.

Tôi chợt ngộ ra, à, vậy là ta cũng muốn trốn chạy. Nhưng biết trốn chạy đi đâu?